Avergers:Endgame Sonunu Bile Bile Sevdik

11 yıl ve 22 film. Marvel Sinematik Evren’inin ilk bölümünün sonuna geldik. Eskilere veda ederken yenilere merhaba diyoruz. Avergers:Endgame eski tayfaya saygı duruşu niteliğinde beklenenin fazlasını vadediyor.

New Jersey’ın banliyölerinde büyüyen Kevin Feige, film izleme konusunda takıntılıydı. Her filmi izliyor ve notlar tutuyordu. Seksenlerin çocuğu olan Kevin Feige, Star Trek, Star Wars, İndiana Jones gibi serilere ayrı ilgisi olduğunu söylüyor. O zamanın çocuğunun 2000’lerin sinemasının merkezine oturacağını herhalde beklemiyordu. 2000’li yıllara kadar çizgi roman uyarlamaları bugün ki kadar saygı görmüyor, pop-corn sineması olarak bakılıyordu. Zaten beyaz perde çok fazla yer almıyordu. 2000 yılında Bryan Singer X-Men’i, 2001’de ki Sam Raimi’nin Spider-Man vizyona girdiğinde süper kahraman filmlerinin kaderi yavaş yavaş değişiyordu… Hem iyi gişe geliri hem de iyi yorumlar alıyor ve sinemanın merkezine doğru yaklaşıyordu. Şimdi tam burada, Marvel bu gömüyü gördü. Ortada çok iyi bir elmas vardı ve bunu işlemek lazımdı. Yalnız Marvel Çizgi Roman Evreninin en sağlam elmasları Spider-Man, X-Men, Fantastic Four yoktu. İşte burada devreye Kevin Feige girdi ve Marvel Sinematik Evreninin (MCU) temelleri atıldı. Bunlar yoktu ama ellerinde bir sürü daha elmas vardı. 2008 yılında Iron Man bu şekilde doğdu. -üstelik Iron Man’de New Line’dan o sıralarda alınmıştı-.

Iron-Man ile başlayan bu süreç 11 yılda 22 filme ulaştı. Bunlar arasında iyisi de kötüsü de oldu. Tüm zamanların en çok gişe yapan 25 filmden 11’i bu filmlerden oluşuyor. Bu listeye daha çok filmin gireceği de muhakkak. İnce ince işlenen bu filmler Avengers:Endgame ile zirveye ulaştı. Tony Stark, artık Peter Parker’dan Logan’da bile ünlü hale gelmişti. Adım adım bir efsane bir evren yaratıldı. Artık bu evrenin ilk bölümü tamamlandı.

Avengers: Infinity War, serinin sonu olması bekleniyordu. Ama olmadı, olmadığı gibi olası süper kahraman filmi gibi de bitmedi. Seyirci olarak bir yerde kahramanların gelip yenmesini bekledik. Infinity War, Thanos’ filmi oldu. Thanos nedir neden bunları yapıyor ve sorunları ile yüzleştik. Film epik bir finale son bulurken dünyanın yarısı rastgele yok oluyordu ve gördüğümüz kadar Avergers ekibinin ilk üyeleri kalıyordu ve yeni nesil üyeleri yok oluyordu. Şimdi bunların ışığında Averngers:Endgame geldik.

Eğer filmi izlemediyseniz yazının bundan sonrasını okumayın, tadınızı kaçıracak. Film, büyük bir yenilgi hissi ile açılıyor. Iron Man, kendini uzay boşluğuna bırakmış yanında da Nebula var. Thor çökmüş, yenilgiyi hiç kabul etmemiş durumda. Iron Man’ı oksijeni bitecekken , uzaydan Captain Marvel, çıkarıp alıyor. Bu arada Thanos’un taşları bir kere daha kullandığı belli oluyor ve tekrar peşlerine düşüyorlar. Thanos, bütün bu olaylardan sonra emekli olmuş amca modeli olarak uzayın bir köşesinde sebze, meyve yetiştiriyor… Uzayın Zırhsız ve hiç bir adamın olmadığı bir yerde bizim elemanlar kıskıvrak yakalıyorlar Thanos’u. Ama taşlar ortalık da yok ve Thanos bütün taşları kendi güçleri ile yok ettiğini söylüyor ve Thor, Thanos kafasını uçuruyor. Infinity War’ın başında olduğu gibi acayip bir şok ile başlıyor her şey. Neler olduğunu anlam vermekte zorluk çekiyoruz. Ama bu da ikinci bir yenilgi oluyor. Hiç bir şey düzelmiş olmuyor ve Thanos’da amacına ulaşmış oluyor.

Bundan sonra 5 yıl sonraya gidiyoruz. Tony Stark, bir göl evine yerleşmiş. Çocuğu ve Pepper Potts ile normal bir hayata dönmüş. Hulk, artık Bruce Banner’i bir tarafa bırakmış ve Hulk bedeninde kalmış. Rocket ve Nebula uzaya vurmuşlar kendileri. Bu olaydan en çok etkilen ise Thor olmuş. Kuzeyde bir kasabaya yerleşmiş, bira göbeği yapmış. Avergers merkezinde ve olayının peşini bırakmayan isimler ise Captain America ve Black Widow.

Yenilginin hissedildiği bu günlerde, Ant Man yardıma koşar… Kendisini en son kuantum aleminde bırakmıştık ve oradan sıkışıp kalmıştı. Kendisi yemek arayan bir sıçanın rastgele tuşlara basması sonrası -normal- dünyaya 5 yıl geçmiş olarak geri döner. Geri gelmesi ve durumu idrak etmesinden sonra olanları geri döndürmek için çılgın bir fikri vardır. Bu fikrini Captain America ve Black Widow açar. Fikir güzeldir ama bunu yapabilmek için Tony Stark’a ihtiyaç vardır. Iron Man önceleri sıcak bakmasa da sonra olaya dahil olur ve ekip toplanır. Amaç bir zaman yolcuğu yaparak, sonsuzluk taşlarını zamanlarında Thanos’dan önce almak ve her şeyi geri getirmektir. Scooby Doovari ekibimiz ayrılır ve zamanda taşların peşine düşer. Sonra ise tarihi tekrardan yazacaklardır.

Filmin senaryosunu yazan Stephen McFeely ile Christopher Markus ilk Avenger filminden beri yazım ekibinin içerisinde bulunuyordu. Endgame’i yazarken de kahramanlarımız bütün yolculuklarını, acılarını ve yaşadıklarını çok iyi analiz etmişler. İkili yazım boyunca MCU da görev alan bütün senaristlere danışmışlar ve koordineli olarak senaryoyu oluşturmuşlar. Mutlaka bazı yerleri beğenmeyenler, hatta filmi kötü bulanlar olacaktır. Böyle bir iş yaparken herkesi mutlu etmek kolay değil. Özellikle ekip Infinity War ile Endgame’i paralel olarak bitirmişler. Infinity War’ın çekimi bitmişken Endgame’in de taslak olarak nerede ise bitmiş… Böylece Infinity War sonrası oluşacak kafa karışıklığına maruz kalmamışlar.

Film, doğal olarak bir 21 filme bir saygı duruşu halinde geçiyor ve bu durumda doğal olarak süreyi uzatıyor. Filmin aldığı çoğu olumsuz yorum bunun üzerine kurulu durumda.Bu kadar karakterin girdiği bir filmin uzun olması kadar doğal bir durum yok sanırım. Buna rağmen sonunda şimdi ne yapıyorlar faslı dışında, filmin temposuna zarar veren sekanslar mevcut değil. Süper kahraman filmleri klişe olur. Bir süper kahraman vardır. Başından bir sürü hadise geçer ve sonunda mutlu son gelir. Burada bir çok klişe sahne mevcut. Başlı başına zamanda yolculuk gibi bir klişe üzerine kurulu ama film bunun net farkında. Zamanda yolculuk fikrinin ilk denendiği sahnede, bu zamana kadar yapılan bütün zamanda yolculuk filmleri sayılıyor ve bir tür saygı duruşu vazifesi görüyor. Buralarda bence bir mahsur yok.

Filmin kahramanlarımı alış biçimi de cesurca. Filmin bir numaralı komedi unsuru Thor oluyor. Yenilgi sonrası kuzeyde, adını New Asgard koyduğu bir yerde kendini biraya ve Korg ile Fortnite’a vurduğunu görüyoruz. Thor, bütün film boyunca Big Lebowski hırkası ve koca göbeği ile oynatmak cesaret işi. Herkes bir yerde normale dönmesini bekliyor ama film bunu seyircilere vermiyor ve Thor’u böyle kabul etmeleri sağlanıyor… Yenilgiyi kabul etmesi en son kabul edecek kahraman olarak Thor bu şekilde filme sokmak da elinde ki kahramanları nasıl tanıkları konusunda ayrı bir ipucu.

Aynı şekilde bu yıkımdan sonra bir çıkış yolu aramak için pes etmeyen iki kahramanımız ise Black Widow ile Captain America. Onların artık bu dünyadan bir beklentilerini yok. Captain America zaten geçmişe takılıp kalmış, bu günden hiç beklenti sahibi değil. Black Widow’un ise kendisi Avengers olmuş zaten. Elinde bunu alırsan hiç şeyi kalmaz. Hala ekibin tek bağlantı noktası… Ekip arasında “ailesi var mıydı” sorusunun cevabı biz varız olacak kadar ekip ile özdeşleşmiş biri. Bruce Banner’i Infinity War’da Hulk ile arasında ki kavgayı izlemiştik. Artık Hulk’a söz geçiremediği ve bir türlü ortaya çıkamamasına tanık oluyorduk. Bu sefer ise tam tersine Bruce Banner nerede ise görmüyoruz ve Hulk bedeni ile barışmasını ve artık o bedende kalmasını görüyoruz.

İlk film de ortalık da olmayan Clint Barton bu sefer en kilit rolde. Zaten filmde Clint Barton’un o parmak şıklatma anında ne yaptığı ile açılıyor ve ailesini kayıp etmesine tanık oluyoruz. Bu yıkımdan en çok zarar gören kahraman olarak çıkıyor karşımıza hatta o kadar delirmiş durumda ki kalan insanlığı da kendisi öldürmek istiyor. Bu arada Clint Barton/Hawkeye öyküsü dizi haline geleceği Disney tarafından açıklandı. Dizi Disney’in yeni platformu Disney+ için yapılacak.

İlk film sonrasında az çok kimlerin öleceği kimlerin kalacağını biliyorduk. Bir çok teori vardı ama bunların çoğu aynı yere çıkıyordu. 11 yıl önce bu hikaye Tony Stark’ın ilk zırhını dövmesi ile başlamıştı. Avergers’ı bir arada tutan liderlik eden 2 isimden biri olan Iron Man artık bizlere veda edeceğini bekliyorduk. Bu kadar bilinen bir son olmasına rağmen film bize bu sona çok iyi hazırlıyor. Bilinen bir sona tanık olmamıza rağmen ağır bir üzüntü hissediyorsunuz. Bu 11 yıla ve 21 filme olan bir veda…

Ayrıca film boyunca kahramanlarımız geçmişleri ile yüzleşmesine tanıklık ediyoruz. Tony Stark’ın babası ile dertlerini gidermesine, Steve Rogers’ın yarım aşkına dönmesine, Thor’un annesine veda etmesine.Belki bir daha göremeyeceğimiz bu kahramanlarının hikayelerini tamamlıyoruz. Filmde ki en değerli karakter ise Nebula. Nebula’yı ilk gördüğümüz Tony Stark olan ilişkisinde sonra babası olan Thanos ile olan ilişkisinde ve kendisi ile olan hesaplaşmasını izliyoruz. MCU belki bize çok iyi bir hikaye/kahraman daha kazandırıyor. Özellikle bu tür zaman yolcuğu kavramın olduğu hikayelerde diğer zamanda bulunan karakter ile asıl karakteri bir araya getirmemeye dikkat edilir. Ama burada geçmişteki Nebula ile günümüzde ki Nebula’nın yüzleşmesine tanık oluyoruz.

Bir de Thanos var. MCU, Loki dışında çok derin kötü kahramanlar çıkaramadı ama Thanos bütün açığı iki film ile dolduruyor. İlk filminde dönüşü izlemiştik bu sefer ise zirvesine tanık oluyoruz. Dünyanın yarısı öldürtükten sonra kalanlardan bir minnet bekliyor ama kalanlarda Thanos’a yüzünü çeviriyor ve bu sefer bütün insanlığı yok edip ölenlerin üzerinden yeniden hayat kurma peşinde. Özellikle Thor,Iron Man ve Captain America ile yaptığı dövüş bütün serinin en üst noktası. Film, Thanos’u kolay harcamıyor ve beklenen bir son ile uğurluyor. İleride bir diziye,filme konu olur mu onuda zaman gösterecek…

Senaristler Stephen McFeely ile Christopher Markus

MCU’un eski yüzlerine vade ederken bayrağı yeni kahramanlar alıyor. Film de yenileri çok az görüyoruz. İlk film ile bağlantı olacağı düşündüğümüz Captain Marvel filmin sadece açılış anında bize kendini gösteriyor. Asıl unsur olarak görmüyoruz kendisini. Çünkü bu film onun değil asıl Avergers’in filmi, onları daha çok izleyeceğiz.

Tabi ki bütün 3 saat kusursuz değil. Özellikle savaş sahnesinde kadın gücü temalı sekans ciddi zorlayıcı ve gereksiz. Black Widow’un ruh taşının peşinde iken ruh bekçiye Glock çekmesi de komik durmuş. Özellikle dramanın ağır olduğu bir sahne başlangıcı için… Savaş sahnesi bu film özelinde değil bütün sinema tarihi açısından çok özel. Rönesans tablosu gibi çekilmiş alabildiğince bilim kurgu ve teknoloji ile harmanlanmış bir sahne. Savaşın sonunu getiren parmak şıklatmanın nelere mal olduğu tam olarak anlamıyoruz. Mesela Gamora’ya ne oldu. Peter Parker 5 yıl sonra okula döndüğünde en yakın arkadaşı bıraktığı gibi onu okulunda karşılaması şimdilik kafa karıştıran sorular.

Filmin yönetmenleri Joe ve Anthony Russo, MCU ne kadar hakim olduklarını bir kere gösteriyorlar. Özellikle filmin sonunda ki savaş sahnesi başta olmak üzere filmin hem dramasını hemde komedisini çok iyi harmanlıyor. Russo’ların bizim filmlerimiz de mantıksal hata yoktur iddiası bu film için ne kadar doğru bilmiyoruz ama bu kadar kalabalık oyuncu kadrosunu çok iyi şekilde bir arada tuttuğu gerçek. Russo’lar ilerisi için Marvel’e çok sağlam bir reçete sunuyor. Artık MCU filmleri hem drama, hem komedi, hem bilim kurgu hem aksiyon sineması oluyor ve gişede para basan bir yaratığa dönüyor.

Ezcümle, Avergers:Endgame belki tek başına bişi ifade etmiyor olabilir/olacaktır da. Geçmişinde olan 21 film ile birlikte muhteşem bir final sunuyor. Şimdi önümüzde yeni serüvenler olacak, çizgi roman uyarlamaların hayatımızdan çıkmaya pek de niyeti yok. Bizlerin de onları kolay kolay bırakmaya…